કુદરતી પસંદગીનો સિદ્ધાંત વર્ણવો. આ સિદ્ધાંત કોણે આપ્યો હતો?

(N/A) ચાર્લ્સ ડાર્વિને $1831-1836$ દરમિયાન $HMS$ બીગલ નામના જહાજમાં વિશ્વની દરિયાઈ સફર કરી હતી.
આ સમયગાળા દરમિયાન,ડાર્વિને વિવિધ ખંડો અને ટાપુઓની વનસ્પતિ અને પ્રાણીસૃષ્ટિનો અભ્યાસ કર્યો હતો.
તેમના અવલોકનોના આધારે,તેમણે નીચે મુજબના નિષ્કર્ષ કાઢ્યા: $(i)$ પૃથ્વીના ઇતિહાસના વિવિધ સમયગાળામાં નવા સ્વરૂપો ઉદ્ભવવાની સાથે જીવન સ્વરૂપોનો ક્રમિક ઉત્ક્રાંતિ થયો છે. $(ii)$ હાલના જીવન સ્વરૂપો અને લાખો વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં હતા તેવા જીવન સ્વરૂપો વચ્ચે વિવિધ અંશે સમાનતા જોવા મળે છે. $(iii)$ તમામ સજીવોની વસ્તીમાં લાક્ષણિકતાઓમાં ભિન્નતા હોય છે,જે તેમને પર્યાવરણમાં વધુ સારી રીતે અનુકૂલિત થવામાં મદદ કરે છે. જે લાક્ષણિકતાઓ અમુક વ્યક્તિઓને કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં (ખોરાક,આબોહવા,ભૌતિક પરિબળો) વધુ સારી રીતે ટકી રહેવા માટે સક્ષમ બનાવે છે,તેઓ અન્ય કરતા વધુ પ્રજનન કરે છે (યોગ્યતમની જીત).
આમ,ડાર્વિનના મતે યોગ્યતાનો અર્થ અંતે પ્રજનન ક્ષમતા છે.
આવા યોગ્ય વ્યક્તિઓ અન્ય કરતા વધુ સંતતિ પેદા કરે છે.
તેથી,જે સજીવો વધુ સારી રીતે અનુકૂલિત થાય છે,તેઓ પ્રકૃતિમાં વધુ ટકી રહે છે અને પ્રકૃતિ દ્વારા પસંદ કરવામાં આવે છે. આને કુદરતી પસંદગી કહેવામાં આવે છે.
શાખિત ઉતરાધિકાર (દા.ત.,ડાર્વિન ફિન્ચ) અને કુદરતી પસંદગી એ ડાર્વિનિયન ઉત્ક્રાંતિવાદના બે મુખ્ય ખ્યાલો છે.
આલ્ફ્રેડ વોલેસ,જે એક પ્રકૃતિવાદી હતા અને મલાય દ્વીપસમૂહમાં કામ કરતા હતા,તેમણે ડાર્વિન જેવા જ નિષ્કર્ષો મેળવ્યા હતા.
આમ,તેઓ બંનેએ સંયુક્ત રીતે $1858$ માં 'કુદરતી પસંદગી'નો સિદ્ધાંત રજૂ કર્યો હતો.
તે નીચેના તથ્યો પર આધારિત છે: $(a)$ કુદરતી સંસાધનો મર્યાદિત છે. $(b)$ મોસમી વધઘટ સિવાય વસ્તીનું કદ સ્થિર રહે છે. $(c)$ વસ્તીના સભ્યોમાં વિવિધ લાક્ષણિકતાઓ હોય છે,એટલે કે કોઈ પણ બે સભ્યો સમાન હોતા નથી,ભલે તેઓ ઉપરછલ્લી રીતે સમાન દેખાતા હોય. $(d)$ ભિન્નતાઓ સામાન્ય રીતે વારસાગત હોય છે. $(e)$ વસ્તીના કદમાં બે તથ્યો છે: સૈદ્ધાંતિક રીતે જો દરેક વ્યક્તિ મહત્તમ પ્રજનન કરે તો વસ્તી ઘાતાંકીય રીતે વધે છે,પરંતુ વાસ્તવમાં સંસાધનો માટેની સ્પર્ધાને કારણે વસ્તીનું કદ મર્યાદિત રહે છે.
જેઓ વધુ સારી રીતે અનુકૂલિત છે તેઓ ટકી રહે છે અને જેઓ પર્યાવરણમાં ઓછા અનુકૂલિત છે તેમના ભોગે પ્રજનન કરે છે.